Economie | Begroting 2025

Wat willen we bereiken?

Economische agenda
Onze economische koers is gericht op het versterken van de economische structuur. Op basis van deze koers hebben we een uitvoeringsagenda voor de periode 2023-2026 gemaakt. Daarin hebben we aandacht voor de onderwerpen circulaire economie, digitalisering en human capital. Ondertussen houden wij de basis op orde.
Er zijn raakvlakken met veel andere beleidsterreinen. Dat is logisch. Want economie is voor veel onderwerpen een drijvende kracht. Zo is er een sterke relatie met circulariteit, landbouw & platteland, centrumontwikkeling, mobiliteit en werkgelegenheid vanuit het maatschappelijk domein. Deze onderwerpen komen in andere hoofdstukken terug. Daar beschrijven we ook projecten die uit onze economische agenda volgen. In dit hoofdstuk richten we ons op zaken die niet op een andere plek in deze begroting staan.

2025 is het laatste jaar waarin de economische koers gefinancierd wordt vanuit incidentele middelen die beschikbaar zijn gesteld in 2021. In de perspectiefnota 2025 is aangegeven dat wij graag willen doorgaan met de economische koers en is hiervoor een programmabudget van 400.000 euro incidenteel opgenomen voor een periode van vier jaar. In de perspectiefnota van 2026 zal nader uitgewerkt zijn hoe deze in de economische koers besteed worden.

In 2025 richt onze economische agenda zich op vijf grote thema's: vrijetijdseconomie, bedrijventerreinenstrategie, ondernemersdienstverlening, human capital en regionale samenwerking.

Vrijetijdseconomie
In onze economische koers is vrijetijdseconomie 1 van onze topsectoren. De vrijetijdseconomie is hét visitekaartje van de gemeente Hardenberg. Het zorgt voor een economische impuls. En het vergroot de brede welvaart. Het draagt ook bij aan het woon- en vestigingsklimaat, ons imago, leefbaarheid en voorzieningen. We willen de vrijetijdseconomie versterken. Maatschappelijke veranderingen, digitalisering en circulariteit hebben veel invloed op de vrijetijdseconomie. Dat vraagt om samenwerking. Om onze ambities als recreatiegemeente waar te maken, zetten we in op waardeketens in de vrijetijdseconomie. Ketens die uitblinken in het eigen segment en die het hele jaar rond een duurzame en recreatieve beleving bieden. Belangrijke randvoorwaarden zijn innovatie, kwaliteitsverbetering, (gekwalificeerd) personeel, een excellente klantreis en branding. Op basis van de uitkomst van het traject herijking beleid vrijetijdseconomie (strategiebrief) zullen voor 2025 en verder nadere accenten worden bepaald.

Bedrijventerreinenstrategie
We ontwikkelen en beheren bedrijventerreinen volgens onze bedrijventerreinenstrategie. Deze strategie bestaat uit meerdere onderdelen en doelen.

We werken door aan het ontwikkelen van harde planvoorraad van uitgeefbare kavels om vraag en aanbod (kwantitatief en kwalitatief) van werklocaties op bedrijventerreinen in evenwicht te houden. Zo geven we onze bedrijven ruimte om te groeien.
We voeren een selectief uitgiftebeleid uit dat zich richt op het doorgroeien van ons MKB (Midden- en kleinbedrijf). Dat doen we met name in de stuwende sectoren van de economie (ons 'Economisch DNA') en we richten ons daarbij waar mogelijk op reeds in Hardenberg gevestigde ondernemingen. Zo versterken we het economisch ecosysteem.
We stimuleren en ondersteunen ondernemers bij het zoeken naar oplossingen voor de energieschaarste en netcongestie op bedrijventerreinen. Zo kunnen de bedrijven verder met ondernemen en verduurzamen.

Ontwikkeling bedrijventerreinen
De economie in Hardenberg groeit. Daarom zorgen we de komende jaren voor nieuwe werklocaties op bedrijventerreinen voor ons bedrijfsleven. Dit maken we mogelijk door nieuwe locaties te selecteren en waar nodig aan te kopen. We doorlopen ruimtelijke procedures. En we maken nieuwe locaties bouw- en woonrijp. Zo voegen we ruim 55 hectare aan nieuwe terreinen met een goede omgevingskwaliteit toe aan de harde planvoorraad. We willen de kavels op die terreinen in de periode 2024-2029 uitgeven. Zo brengen we vraag en aanbod in evenwicht. Het ontwikkelen van nieuwe bedrijventerreinen biedt bedrijven de mogelijkheid uit te breiden. Of zich nieuw te vestigen. Dat zorgt voor werkgelegenheid voor onze inwoners. Er moet daarbij worden opgemerkt dat we te maken hebben met vertraging in de kaveluitgifte die het gevolg zijn van energieschaarste en congestie op het elektriciteitsnet. We ondersteunen bedrijven en terreinorganisaties bij het vinden van oplossingen voor deze problematiek en onderhouden intensief contact met bedrijfsleven en de energiebedrijven. Ook de vitaliteit van bestaande bedrijventerreinen vraagt aandacht. We willen de ruimtelijke kwaliteit en het efficiënt ruimtegebruik van de bestaande bedrijventerreinen behouden en waar mogelijk verder verbeteren. Dat verbetert ook de kwaliteit van de omgeving. En we verminderen waar mogelijk de milieudruk en de eventuele overlast van de bedrijventerreinen op de omgeving.

Ondernemersdienstverlening
Een goede en heldere ondernemersdienstverlening is belangrijk voor het ondernemersklimaat. En voor de aantrekkelijkheid van onze gemeente voor ondernemers om zich hier te vestigen. We willen bedrijven helpen hun groeiambities waar te maken. Ook willen we dat het aantal mensen dat in onze gemeente woont en werkt in balans is.

Human Capital
We pakken de actuele uitdagingen op de arbeidsmarkt aan zodat alles in de gemeente door kan gaan. Dat doen we samen met werknemers, werkgevers en het onderwijs. Zo staan we sterk en zijn we voorbereid op de toekomst. Een toekomst waarin alle inwoners passend werk hebben zich kunnen ontwikkelen. En waarin werkgevers de juiste medewerkers hebben.

Regionale samenwerking
We werken samen in de Regio Zwolle en in de Regio Zuid- en Oost- Drenthe. We werken samen aan opgaven en kansen die de draagkracht van individuele gemeenten overstijgen. We doen dat samen met andere overheden zoals het rijk, provincies, regio’s en gemeenten, maar ook met kennisinstituten, maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven. We willen in beide regio’s bereiken dat de kwaliteit van leven, wonen en werken van inwoners en ondernemers (ofwel de ‘Brede Welvaart’) waar mogelijk verder wordt versterkt.
Elke regio is uniek en heeft eigen opgaven en kansen:

In de Regio Zuid- en Oost-Drenthe willen we bereiken dat de generatie die nu opgroeit, over 30 jaar dezelfde kansen heeft als leeftijdsgenoten in de rest van Nederland. Dat zien we terug in een stijgend gemiddeld inkomen en minder kinderen die in armoede opgroeien. Maar ook in meer werkgelegenheid die past bij de beroepsbevolking en meer en hoger gekwalificeerd personeel.

In de Regio Zwolle willen we de ambitie van ‘klimaat-adaptieve groeiregio waarmaken. Er ligt een gezamenlijke groeiambitie als groeiende regio. Maar liefst 50.000 woningen en 20.000 arbeidsplaatsen erbij uiterlijk in 2040. Die ambitie brengt opgaven en kansen met zich mee. De Regio Zwolle ligt in een deltagebied tussen het IJsselmeer en de Duitse grens. We moeten zuinig omgaan met de beschikbare ruimte en inspelen op de voorziene klimaatverandering. We willen bereiken dat inwoners en ondernemers in Regio Zwolle wonen, werken en leven in vitale kernen en gezonde buurten. Dat voorzieningen bereikbaar zijn en blijven. En dat ondernemers innoveren en de noodzakelijke transities waar maken, als het gaat om energie, digitalisering en circulariteit.

Wat gaan we daarvoor doen?

We voeren onze economische agenda uit.

Vrijetijdseconomie

We stellen de herijking van het beleid vrijetijdseconomie Hardenberg vast aan de hand van een strategiebrief . Samen met de sector wordt de uitvoeringsagenda vormgegeven. Waar zit gezamenlijke energie en urgentie.
We voeren het Actieplan Seizoenversterking 2023-2025 uit. In dat actieplan staan voor 2025 onder andere de volgende activiteiten:

Creatieve seizoenscampagne rond het thema vitaliteit
Aanjagen aanbodontwikkeling
Organisatie van kennis-/netwerkbijeenkomsten

Samen met betrokkenen stellen we op basis van de gekozen combinatie van scenario 1 ‘recreatie met focus op natuureducatie en ruimte voor planten en dieren’ & 2 ‘recreatie met focus op maatschappelijke activiteiten overdag’ een concreet ontwikkelplan op voor de Kotermeerstal en geven we uitvoering hieraan. In de tussentijd pakken we quick wins actief op.
We faciliteren de vakschool 100% Gastvrij als een van de hubs vanuit onze economische agenda.
Binnen de regio Vechtdal herijken we de meerjarige programma-aanpak van de ‘Vechtdal Visie’. We verfijnen de vier programmalijnen: Beleefbaar Landschap, Verbindende Vecht, Ondernemerschap & Gastheerschap, Zorgzaam & Gezond.
We zetten in op recreatieve ontsluiting bij gebiedsontwikkelingen (bijvoorbeeld Engbertsdijkvenen), verbeteren van de recreatieve mogelijkheden op en langs de Vecht/Reest en optimalisatie van het recreatieve netwerk & voorzieningen.

Bedrijventerreinenstrategie

We sturen en monitoren vraag en aanbod van bedrijfskavels en de voortgang van de capaciteitsontwikkeling. Wij maken daarbij gebruik van de in 2024 ontwikkelde monitor.
Met het ontwikkelde uitgiftebeleid sturen we op de ontwikkeling van een vitale en weerbare economie. De beschikbaarheid van passende bedrijfskavels vormt daarbij een belangrijk instrument. Met de opgedane ervaringen maken we bedrijfslocaties beschikbaar voor bedrijven die de economische structuur en de brede welvaart van Hardenberg versterken en die passen bij ons 'Economisch DNA'.
Bedrijven in de maakindustrie, bouwnijverheid en transport vragen veel ruimte. Samen met het Rijk, provincie en regio gaan we na of en hoe we de vestiging van de grote ruimtevragers in Hardenberg (blijvend) kunnen faciliteren. Daarbij hebben we aandacht voor ruimtelijke kwaliteit, mobiliteit en leefbaarheid.
We ontwikkelen en implementeren het uitgiftebeleid. We werken aan een verbeterd verkoopproces met passend juridisch instrumentarium.
We ondersteunen relevante onderdelen van het programma energie. Dat doen we met een onderzoek naar de energiebehoefte op bedrijventerreinen en het maken van een energieprofiel. Ook ontwikkelen we energiehubs. Verder onderzoeken we de mogelijkheden voor lokale opwek en opslag op bedrijventerreinen. Dit willen we ook mogelijk maken.
We gaan intensiever communiceren en afstemmen met het bedrijfsleven en nutsbedrijven over de beschikbaarheid van energie en water. En over onze inzet voor toekomstbestendige bedrijventerreinen.

Ontwikkeling bedrijventerreinen

In 2025 ronden we de planvoorbereiding af voor 33- 43 hectare nieuw bedrijventerrein. Het betreft bestemmingsplannen voor de volgende gebieden:

Heemserpoort fase 1: 7,1 hectare (regulier), woon-werk kavels
Start Heemserpoort fase 2: 9,3 hectare (regulier)
De Boschkamp: 5,1 hectare (regulier), woon-werk kavels tot circa 2.500 m2 (onder voorbehoud)
Rollepaal Oost uitbreiding: 21 hectare, zware milieucategorie, kavels tot 3 hectare en hoger

Met de aan bedrijventerreinen gelabelde middelen uit de Kansen en investeringsagenda werken we aan het oplossen van (de consequenties van) de energiecongestie en de kwalitatieve ontwikkeling gericht op water, klimaat en biodiversiteit onder andere door toepassing van de Groene en gezonde maatlat. Ook geven we bijzondere aandacht aan de lokale verkeersontsluiting van nieuw te ontwikkelen terreinen.
We selecteren een of meerdere locaties voor nieuwe bedrijventerreinen (in totaal 20-40 hectare) die we in de periode vanaf 2030 kunnen uitgeven.
Op concrete vragen van bedrijfsleven onderzoeken we de haalbaarheid van beperkte uitbreiding van bedrijventerreinen in de kleinere kernen.
In samenwerking met de bedrijven en het parkmanagement en waar mogelijk gebruik makend van de middelen uit de regiodeal Zwolle maken we plannen voor het versterken van de toekomstbestendigheid van 2 tot 3 bedrijventerreinen en starten met de uitvoering daarvan .
We richten een vitaliteitsfonds in voor cofinanciering van maatregelen voor een verbeterde ruimtelijke kwaliteit en een efficiënt ruimtegebruik.

Ondernemersdienstverlening

Eind 2024 is de nieuwe agenda voor ondernemersdienstverlening gepresenteerd en vastgesteld. In 2025 geven we uitvoering aan deze agenda. Eind 2025 zullen we de eerste evaluatie van ons onderzoek naar dienstverlening uitvoeren en onderzoeken of de ondernomen acties een positief effect hebben gehad op onze dienstverlening, en deze waar nodig blijven bijsturen.
Het platform Ondernemen in Hardenberg draagt bij aan de ondernemersdienstverlening van de gemeente Hardenberg. Na een succesvolle doorstart en een goed jaar in 2024 gaan we in 2025 bezig met de doorontwikkeling en verdere groei van dit platform. Daarbij is de ambitie om samen met het platform onze waardevolle samenwerkingen met Novel-t, ZWINC en Kennispoort verder uit te breiden ten behoeve van onze mkb-ondernemers. Hierdoor kunnen wij op vragen van ondernemers en starters een passende optie voor hulp en ontwikkeling aanbieden.

Human Capital

We gaan verder met het project ‘Hardenberg verbindt mens en werk’. Op basis van input van werknemers, werkgevers en onderwijs hebben we een actieplan opgesteld dat ervoor zorgt dat alles in de gemeente door kan gaan. We leveren het actieplan op en gaan de slag met de met de uitvoering.
We doen mee met het maken van een nieuwe Human Capital agenda voor de regio. Daarbij nemen we onze eigen opgedane kennis uit het actieplan ‘Hardenberg verbindt mens en werk’ mee.

Faciliteren van de ontwikkeling naar een volledig circulaire economie in 2050

Het Krachtteam Hardenberg Circulair komt regelmatig bij elkaar om het thema Circulariteit goed op de kaart te zetten bij ondernemers. De circulaire Agenda is in 2024 vastgesteld en we gaan door met de uitvoering daarvan. Daarnaast heeft in 2024 het vervolg van het Reststromenonderzoek plaatsgevonden in opdracht van de gemeente Hardenberg. Er is onderzoek verricht op het bedrijventerrein BBNH naar de reststroom hout en naar de kansen van het opzetten van een circulaire Houthub in de regio Hardenberg. We gaan hier de komende periode gesprekken over voeren met ondernemers om te kijken of het opzetten van de Houthub haalbaar is.
Studenten van Windesheim voeren, in opdracht van een ondernemer uit Dedemsvaart, een onderzoek uit naar de ‘reststroom Bouwval’. Wij verwachten dat de resultaten begin 2025 beschikbaar komen. Aansluitend gaan wij hiermee aan de slag. Er is dan onderzocht hoe deze reststroom het beste verwerkt kan worden. En hoe wij deze reststroom meer circulair kunnen gaan inzetten.

Ook gaan we kijken of er op dit onderwerp een verbinding te maken is met de Regio Deal Regio Zwolle of Regio Deal Zuid- en Oost- Drenthe.
Daarnaast zijn we intern bezig om te bekijken hoe we op een zo efficiënt mogelijke wijze binnen onze eigen organisatie het onderwerp Circulariteit kunnen oppakken om zo de externe partners (waaronder bewoners en ondernemers) zo goed mogelijk te kunnen faciliteren op het terrein van de Circulaire Economie.

Regionale samenwerking:
In de Regio Zwolle voeren we de nieuwe Samenwerkingsagenda 2024-2028 uit. We werken aan de volgende regionale opgaven.

Groeien naar een duurzame en wendbare economie
Werken aan een toekomstbestendige en flexibele arbeidsmarkt
Regionaal samenwerken aan ruimtelijke ontwikkeling, aan een klimaatbestendige groeiregio
Versterken van de goede bereikbaarheid van en in Regio Zwolle

Voor elke opgave wordt een regionaal actieplan opgesteld per jaar. We voeren de actieplannen voor 2023 uit. Deze worden najaar 2024 opgesteld. Verder heeft de Regio in lijn met de Samenwerkings-agenda 2024-2028 een aanvraag ingediend voor een Regio Deal. Deze is begin 2024 gehonoreerd en wordt in 2024 en 2025 verder uitgewerkt. Projecten lopen dan tot 2028.
Voor de Regio Deal Zuid- en Oost- Drenthe is de deal gestart in 2024 en deze loopt door tot en met 2027. Dat doen we samen met het rijk, twee provincies, vier Drentse gemeenten en maatschappelijke partners. We werken integraal aan doelen en ambities met programmalijnen. Met de voor Hardenberg belangrijke thema’s:

Het versterken van de economische structuur en innovatie (inclusief regionale clusters) voor met name de high-tech maakindustrie in de regio.
Het versterken van ‘leven lang ontwikkelen’ en het verbeteren van de leercultuur in de regio.
Het versterken van ‘zorg en welzijn’ in de regio, met als doel meer kansen voor kinderen en minder intergenerationele armoede.
We zetten de regio meer op de kaart, met cultuur (theater), recreatie en vrijetijdsbesteding Ook om de huidige beroepsbevolking en jongeren te behouden voor de arbeidsmarkt.

De regio ziet de komst van de Nedersaksenlijn als belangrijke versterker van de brede welvaart en zet zich daar gezamenlijk voor in. De eerste projecten zullen naar verwachting vanaf begin 2025 gaan lopen.